Kỹ thuật canh tác Cà chua (31/12/2014)
[Lượt xem: 2791]
Hiện nay đang trồng phổ biến là giống Anna và Kim cương đỏ, là 2 giống có nhiều đặc tính tốt về khả năng cho năng suất, chất lượng trái, chống sâu bệnh đặc biệt là bệnh sương mai.
1.   Cây giống

Hiện nay đang trồng phổ biến là giống Anna và Kim cương đỏ, là 2 giống có nhiều đặc tính tốt về khả năng cho năng suất, chất lượng trái, chống sâu bệnh đặc biệt là bệnh sương mai.

Cây giống khi trồng phải đạt các tiêu chuẩn tối thiểu:

-   Số ngày gieo ươm (đối với cà chua ghép): 35-45 ngày

-   Chiều cao cây: 12 - 15 cm

-   Đường kính thân: 2-3 mm

-   Số lá thật: 5 - 6 lá

-   Cây xuất vườn: Cây khoẻ mạnh, không dị hình, không bị dập nát, ngọn phát triên tốt, vết ghép liền da (đối với cà chua ghép), không có các biểu hiện nhiễm sâu bệnh.

Tại Lâm Đồng có thể trồng cà chua quanh năm, trong đó trồng cà chua vào mùa khô (tháng 9 đến tháng 3 năm sau) thường cho năng suất cao, ít sâu bệnh hơn mùa mưa.

Thường trồng cà chua vào một số thòi vụ sau:

-   Vụ sớm: gieo tháng 7-8, thu hoạch tháng 11-12.

-   Chính vụ: gieo tháng 9-10, thu hoạch tháng 2-3.

-   Vụ muộn: gieo tháng 11, thu hoạch tháng 3-4.

Chọn đất: Cà chua có thể trồng trên nhiều loại đất, thích hợp nhất là đât thịt pha cát, đất bazan, pH từ 5,5 - 6,5.

Nên chọn đất ở những chân ruộng mà vụ trước chưa trồng cây họ cà để hạn chế một sô sâu bệnh hại. Đất nơi cao ráo, tránh ngập úng, vệ sinh đồng ruộng, thu gom tàn dư cây trồng vụ trước, bón vôi xử lý khi cày đất, phơi ải 7-10 ngày trước khi trồng.

Trồng hàng đôi: Lên luống rộng 1,0 - 1,1 m, cao 20 - 25cm rãnh 30 cm, mùa mưa lên luống cao 25 - 30cm.

Trồng hàng đơn thì lên luống rộng 80 - 90cm.

Khi làm đất lên luống kết họp với bón lót và trong trường hợp cần thiết có thể sử dụng các loại thuốc phòng trừ tuyến trùng và các loại sâu bệnh hại trong đất

Phủ màng nilon: phủ màng nilon để giữ ẩm, hạn chế dinh dưỡng bị rửa trôi, hạn chế cỏ dại, sâu bệnh. Nếu không phủ nilon sau trồng nên phủ 1 lóp cỏ tranh hoặc rom rạ mỏng trên mặt luống.

3.Phân bón và cách bón phân

Chỉ sử dụng các loại phân bón có trong Danh mục phân bón được phép sản xuất, kinh doanh và sử dụng ở Việt Nam.

Lượng phân bón tính cho 1 ha:

-    Phân chuồng: 25-30 tấn

-    Vôi: 1-1,5 tấn

-    Borat: 5-10 kg

-    Lân vi sinh: 200-300 kg

-    Phân NPK nguyên chất: 240 kg N -100 kg P2O5 - 275 kg K20

Có thể sử dụng phân hóa học đơn chất hoặc phân phức họp qui đổi theo lượng nguyên chất nói trên.

•    Cách bón

Bón toàn bộ vôi trước khi cày đất phơi ải.

Bón lót: toàn bộ phân chuồng, phân hữu cơ + lân + Borát + 1/10 N+ 1/10 K20.

Thúc lần 1: Sau trồng 7-10 ngày: bón 1/10 N + 1/10 K2O, kết họp xới xáo phá váng.

Thúc lần 2: Sau ừồng 15-20 ngày: bón 2/10 N + 2/10 K2Ọ kết hợp làm cỏ, vun cao luống. Phân được bón theo hai mép luống xa gốc.

Thúc lần 3: Sau thu hoạch lần 1: bón 2/10 N + 2/10 K2O kết họp làm cỏ, tỉa nhánh, lá già, lá bệnh.

Sau đó định kỳ 7 - 10 ngày bón bổ sung 1/10 N + 1/10 K2O đến hết lượng phân còn lại.

Trong quá trình sinh trưởng, phát triển của cây cà chua có thể phun thêm phân bón qua lá để bổ sung các loại vi lượng cho cây, nồng độ theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Không nên lạm dụng chất kích thích tăng trưởng nhất là giai đoạn phát triển trái vì dễ bị bệnh và giảm phẩm chất trái, ảnh hưởng đến quá trình bảo quản sau thu hoạch.

Đối với diện tích trồng cà chua có trang bị hệ thống tưới nhỏ giọt và tưới phun tự động có thể thay thế các phân đơn chất bằng các loại phân tan hoàn toàn trong nước với lượng tương đương cung cấp cho cây ở dạng dung dịch thông qua hệ thống tưới.

4. Trồng và chăm sóc

-   Nên trồng vào buổi chiều mát, khi trồng đặt cây nhẹ nhàng để tránh vỡ bầu, nén nhẹ gốc cây và chú ý không lấp đất quá mặt bầu hoặc vết ghép. Cần dự phòng 10% cây con cùng tuổi để dặm.

Mùa khô nên trồng hàng đôi với khoảng cách 70cm X 50cm theo kiểu nanh sấu. Mật độ khoảng 27.000 cây/ha.

Mùa mưa trồng hàng đơn với khoảng cách cây cách cây 50 - 60cm. Mật độ khoảng 25.000 cây/ha.

-   Nước tưới: Sử dụng nước giếng khoan, nước máy, nước suối đầu nguồn để tưới, tuyệt đối không sử dụng nước ao tù, nước thải, nguồn nước nhiễm các loại vi sinh vật gây hại, nhiễm độc hoá học để tưới cho cây.

-   Tưới tiêu nước: Sau khi trồng phải tưới nước ngay để cây không bị héo, tuỳ vào độ ẩm đồng ruộng và thòi tiết, giai đoạn cây mới trồng có thể tưới 2-3 lần/ngày, sau đó tưới 1 lần/ngày, đảm bảo ẩm độ cho đất: 60 -70%. Khi cây cà chua ra hoa cần lượng nước nhiều hơn, đảm bảo ẩm độ đất 70 - 80%, nếu khô hạn quả bị nứt, dễ rụng trái. Mùa mưa cần chú ý thoát nước tốt. Có thể áp dụng hệ thống tưới nhỏ giọt và tưới phun tự động kết họp với bón phân hòa tan.

-   Vun xới: Sau trồng 7-10 ngày kết họp bón thúc lần 1 và xới xáo nhẹ. Sau trồng 20-25 ngày kết hợp bón phân thúc lần 2 và vun cao luống.

Làm giàn: Kiểu giàn chữ nhân bằng cọc tre ( đối với cà chua trông ngoài trời) cao 1,5 - 2m dùng dây ni long cột chéo xung quanh tùy theo loại hình cây. Đối với cà chua trồng trong nhà lưới, nhà kính có mái che thì ngoài làm giàn bằng cọc tre có thể làm giàn bằng hệ thống dây kẽm nhỏ giăng từ mái giàn xuống dùng làm giàn để treo cây lên.

-   Tiả chồi, lá, nụ hoa:

+ Tỉa chồi: Thường xuyên tỉa bỏ mầm nách vô hiệu. Dùng tay đẩy gẫy (không dùng móng tay ngắt hoặc dùng kéo cắt vì dễ nhiễm bệnh qua vết thương).

+ Tỉa lá: Nên tỉa bớt các lá chân đã chuyển sang màu vàng để ruộng được thông thoáng, nhất là những chân ruộng rậm rạp trồng dày trong mùa mưa.

+ Tỉa trái: Mỗi chùm hoa chỉ nên để 4-6 trái giúp trái lớn đồng đều.

+ Bấm ngọn: Đối với giống thời gian sinh trưởng dài, cao cây, giai đoạn gần cuối thu hoạch nên bấm ngọn để trái lớn đều, thu tập trung.

5.    Phòng trừ sâu bệnh hại

Phòng trừ sâu xanh đục quả, rầy rệp, bọ trĩ, bọ phẩn và ruồi đục lá

-   Áp dụng các biện pháp phòng trừ tổng hợp (IPM) như vệ sinh đồng ruộng, hạn chế ký chủ xung quanh ruộng, cắt bỏ lá bị sâu ruồi, sử dụng bẫy pheromone để phòng trừ sâu xanh đục nụ, hoa, quả từ giai đoạn giữa vụ.

-   Thuốc hóa học: chỉ sử dụng các loại thuốc khuyến cáo dùng cho cây cà chua, ưu tiên sử dụng thuốc có nguồn gốc thảo mộc, thuốc sinh học có thời gian cách ly ngắn.

5.1.  Sâu xanh đục trái cà chua (Heliothìs armígera).

Sâu non có màu xanh lá cây, hồng nhạt hoặc nâu sẫm. Trên thân có một dải đen mờ dài, đẫy sức dài 40mm. Sâu non phá hại các búp non, nụ hoa và đục vào trái, vết đục gọn, không nham nhở. Sâu đục đến đâu đùn phân ra đến đó, một nửa thân nằm bên ngoài, một nửa nằm trong quả.

Biện pháp phòng trừ:

-   Vệ sinh đồng ruộng, bấm cành, tỉa ngọn để giảm lượng sâu non, trứng.

-    Thuốc từ sâu sinh học BT như: Xentari, Difel và chế phẩm NPV.

-    Dùng các loại thuốc trừ sâu như: Emamectin benzoate: (Emaben 0.2 EC, 2.0EC, 3.6WG, Ematin 1.9 EC); Oxymatrine: (Vimatrine 0.6 L); Spịnosad: (Akasa 25 sc, 250 WP) phun sau khi thấy trưởng thành xuất hiện 3-4 ngày hoặc sau thời kỳ hoa nở.

5.2.  Sâu xanh da láng (Spodoptera exigua)

Sâu non màu xanh lá cây, có nhiều sọc màu sáng trên lưng và 2 sọc lớn hơn có màu sẫm chạy dọc 2 bên sườn, đẫy sức dài khoảng 30-35mm, phá hại mạnh vào ban đêm và những lúc trời âm u ít nắng. Sâu phát sinh phá hại nhiều trong điều kiện thời tiết nóng khô, ít mưa.

Biện pháp phòng trừ:

-    Vệ sinh đồng ruộng, làm đất kỹ để tiêu diệt nhộng, che phủ bằng rơm rạ.

-    Dùng một số thuốc sau phun khi sâu còn nhỏ: Abamectin: (Azimex 20 EC, Tungatinl.8 EC, 3.6 EC, 10EC, Soka 24.5 EC),...; Azadirachtin 0.6% + Matrine 0.4%: (Biomax 1 EC); Bacillus thuringiensis: (Aztron DF 35000 DMBU, Biocin 16 WP, Amatic SC); Emamectin benzoate: (Etimex 2.6 EC), ...Matrine: (Ema 5EC, Agri-one 1SL); Oxymatrine: (Vimatrine 0.6 L).

5.3.  Rầy, rệp (Psedococcus Citiis R)

Rệp non có màu hồng nhạt, hơi vàng, hình bầu dục hơi thót lại ở phía trước.

Biện pháp phòng trừ:

-    Vệ sinh đồng ruộng, tiêu hủy cây ký chủ phụ xung quanh ruộng.

-    Dùng một số thuốc sau để phun phong trừ: Azadirachtin: (Agiaza 4.5EC); Carbaryh (Carbavin 85 WP); Dầu hạt bông 40% + dầu đinh hương 20% + dầu tỏi 10%: (GC - Mite 70DD);Thiamethoxam: (Actara 25 WG) để diệt trừ hoặc xử lý trước khi đem trồng ngoài ruộng.

5.4.  Ruồi hại lá (Liriomyza huidobrensis, Ophiomyia phaseoli)

Sâu non là dạng dòi, không chân, màu trắng trong, phần trước hơi vàng, trông rõ ruột bên trong màu đen.

Sâu non tạo những đường đục ngoằn ngoèo, màu trắng xuất hiện trên lá, tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm xâm nhập.

Biện pháp phòng trừ:

-   Vệ sinh đồng ruộng, tiêu hủy tàn dư cây trồng và các cây ký chủ phụ xung quanh ruộng cà trước khi trồng.

-   Phủ đất bằng ni lông sau đó phơi nắng hoặc cho ngập nước trên ruộng khoảng một ngày để tiêu diệt nhộng trong đất.

-   Cắt tỉa và tiêu hủy những lá già.

-   Dùng bẫy dính màu vàng để diệt ruồi trưởng thành.

-   Sử một số thuốc sau phòng trừ: Abamectin: (Bamectin 1.8 EC, Binhtox 1.8 EC, Abagro L8 EC, Abatin 18 EC - 5.4EC, Abavec super 1.8EC, 3.6EC, Tungatin 1.8 EC, 3.6 EC, Vertimec 1.8 EC),...; Cyromazine\ (Trigard 75BTN); Spinetoram: (Radiant 60SC); Spinosad: (Akasa 25 sc, 250 WP)...

5.5.  Bọ phấn (Bemisia tabaci)

-   Bọ trưởng thành hoạt động vào sáng sớm và chiều mát. Bọ phân hút nhựa cây làm cho cây có thể bị héo, ngã vàng và chết. Bọ phân tiết ra dịch ngọt là môi trường cho nấm muội đen phát triển, môi giới truyền các bệnh virus gây bệnh cho cây.

Biện pháp phòng trừ:

-      Trồng giống cây có khả năng chống chịu;

-     Tiêu huỷ tàn dư cây trồng đã bị nhiễm bọ phấn;

-     Không trồng liên tục các loại cây mẫn cảm với bọ phấn;

-     Khi ruộng bị nhiễm bọ phấn có thể dùng luân phiên các loại thuốc sau: Thiamethoxam: (Actara     25 WG ),...; Abamectin: (Vertimec 1.8EC),... Dinotefuran: (Oshin 20 WP, Chat 20WP),...; Oxymatrine: (Vimatrine 0.6 LCitrus oỉl: (MAP Green 10AS), Xi-men2SC...

6.    Phòng trừ bệnh hại

6.1. Phòng trừ mốc sương

        Bệnh do nấm Phytophthora infestans gây ra. Bệnh phát triển thuận lợi trong điều kiện thời tiết ẩm và mát, nhiệt độ từ 18-22°C.

Bệnh gây hại trên các bộ phận của cây như: lá, thân, rễ, hoa, trái...lúc đầu là một đốm nhỏ màu xanh tái hơi ướt, không có ranh giới rõ rệt ở mép lá. Sau lan vào phía trong phiến lá thành vết lớn, màu nâu đen, có ranh giới rõ rệt. Mặt dưới lá có lóp trắng xốp. Bệnh nặng làm toàn bộ phiến lá bị khô. Trên thân cành, hoa, quả bị bệnh làm thân thối mềm, gãy, hoa bị rụng. Quả vùng nhiễm bệnh có màu nâu đậm, cứng và nhăn. Khi trời ẩm ướt quả bị thối.

Biện pháp phòng trừ:

-      Vệ sinh đồng ruộng, hủy bỏ những quả hỏng, cắt tỉa loại bỏ các lá già, lá bệnh cho vào hố ủ phân và che đậy kỹ.

-   Trồng cây giống sạch bệnh, mùa mưa nên trồng thưa, định hình chùm hoa, chùm quả.

-   Dùng một số loại thuốc sau để phun phòng trừ: Mancozeb 64% + Metalaxyl 8 %: (Ridomil gold),          Difenoconazole: (Score 250EC); Trichoderma viride: (Biobus 1.00WP). Azoxystrobin 200g/l + Difenoconazole 125g/l: (Amistar top 325SC); Copper Hydroxide: (Champion 57.6DF), Copper Oxychloride 30% + Zineb 20%: (Zincopper 50WP); Zineb: (Tigineb 80 WP, Zineb Bui 80WP), Coc 85 WP...

6.2.  Bệnh đốm vòng (Alternaría solani)

-   Do nam Alternaría solani gây ra.

-   Bệnh phát triển mạnh trong điều kiện nhiệt độ và ẩm độ cao. Nấm tồn tại trên tàn dư cây trồng ít nhất là một năm.

-   Bệnh gây hại các giai đoạn sinh trưởng và trên các bộ phận của cây. Vết bệnh hình tròn và có cạnh, màu nâu sẫm, trên đó có các vòng tròn đồng tâm, màu đen.

Biện pháp phòng trừ:

-   Dùng giống kháng bệnh. Luân canh cây trồng. Vệ sinh đồng ruộng.

-   Dùng các loại thuốc như: Difenoconazole (Score 250EC), Zineb (Zineb Bul 80WP), Propineb(Antracọl 70WP), Azoxystrobin (Amistar 325SC, Amistar top 325SC), Metiram Complex (Polyram 80 DF)' Sulfur 40 % + Zineb 40 % (Forlita 250 EW); Chlorothalonil (Thalonil 75 WP).

6.3.   Phòng trừ héo rũ vi khuẩn: Chưa có thuốc đặc hiệu để trừ bệnh này nên cách tốt nhất là phòng bệnh thật tốt.

Do vi khuẩn Pseudomonas solanacearum gây ra. Vi khuân phát triển mạnh ở nhiệt độ 30-35°C. Tồn tại rất lâu trong đất và lan truyền qua hạt giống, cây bệnh và dụng cụ lao động. Ban đầu cây có biểu hiện héo, sau đó phục hồi vào ban đêm. Sau vài ngày thì cây chết không phục hồi được nữa, lá không chuyển màu vàng. Phần bị bệnh có dịch nhầy mùi khó chịu.

Biện pháp phòng trừ:

-  Sử dụng hạt giống nhập nội đã được kiểm nghiệm, đất dùng làm vườn ươm phải chọn “đất sạch”. Có thể dùng phân ủ mục làm đất cho vườn ươm là tốt nhất.

-  Nhổ tận rễ các cây ký chủ phụ là cỏ dại xung quanh ruộng. Thu gom tiêu hủy các cây bệnh trên ruộng, sau khi thu hoạch cần thu gom tàn dư cây trồng ngay. Không để cây bệnh tồn tại trên ruộng, tỉa cành bấm ngọn phải chú ý dụng cụ như dao, kéo cần thiết phải khử trùng liên tục.

-  Nguồn nước tưới không bị nhiễm bởi những tàn dư cây bệnh nơi khác.

-  Tăng cường phân hữu cơ, bón phân đầy đủ và cân đối NPK. Không trồng cà chua trên đất đã bị nhiễm bệnh nặng.

-  Luân canh với cây trồng khác họ (nhất là lúa nước).

-  Sừ dụng thuốc gốc đồng để phòng trừ bệnh như:

Ningnanmycin (Ditacin 8 L); Oxytetracycline 50g/kg + Streptomycin 50 g/kg (Miksabe 100WP); Oxytetracycline hydrochloride 55% + Streptomycin Sulfate 35% (Marthian 90SP); Streptomycin sulfate BAH 98SP, Trichoderma spp 106 cfu/ml 1% + K-Húmate 3.5% + Fulvate 1% + Chitosan 0.05% + Vitamin B1 0,1% (Fulhumaxin 5.65 SC);...

Bệnh xoăn lá cà chua do nhiều nguyên nhân: virus, mycoplasma, psyllids, ... Trong đó, nguyên nhân chính gây xoăn lá trên cà chua là do virus.

Cây cà chua bị nhiễm virus xoăn lá, cây cà chua sẽ sinh trưởng, phát triển chậm và còi cọc hoặc lùn, lá biến dạng xoăn vào trong hướng lên trên, số hoa và chùm hoa giảm, hoa nhỏ, trái nhỏ, chất lượng giảm, trái có thể chín sớm hoặc không chín (sượng trái), năng suất giảm.

Biện pháp phòng trừ

* Biện pháp canh tác:

-  Chọn các giống cà chua ít nhiễm bệnh xoăn lá virus: Kim cương đỏ, Anna; cây giống khỏe mạnh, không dị hình, không bị dập nát, rễ trắng, ngọn phát triển tốt, vết ghép liền da.

-  Vườn ươm giống phải cao ráo, thông thóang, sau mỗi lần xuất vườn phải xử lý dụng cụ vườn ươm. Vật liệu ươm giống phải phơi khô. Dùng lưới côn trùng để bảo vệ cây con.

-  Hạt giống trước khi ươm phải được xử lý bằng nước nóng (3 sôi, 2 lạnh) hoặc ngâm hạt giống cà chua trong dung dịch Na2PO4 (10%) trong 2 giờ, sau đó xả lại trong nước sạch 40 phút.

-  Vệ sinh đồng ruộng, thu gom tiêu hủy tàn dư thực vật, nhất là cây lá bị bệnh trên và xung quanh đồng ruộng.

-  Phủ nilong màu trắng bạc tạo sự phản chiếu ánh sáng.

-  Vệ sinh tay và dụng cụ (dao, kéo) bằng xà phòng trước và sau mỗi lần cắt tỉa lá, cành.

-  Thực hiện cắt tỉa cây khỏe trước, cây bệnh sau.

-  Đối với cây bị bệnh nặng, nên nhổ bỏ và tiêu hủy

-  Tích cực phòng trừ các loài chích hút (ruồi đục lá, bọ phấn, rầy, rệp...) trên ruộng cà chua bằng các biện pháp như sau:

+ Dùng bẫy dính màu vàng (kích thước bẫy 20 X 30cm, đặt bẫy so le 3 m 1 cái khi cắm chói) để thu hút con trưởng thành.

+ Dùng giấy bạc treo trên ngọn cây tạo ánh sáng phản xạ xua đuổi côn trùng chích hút, dùng lưới quây xung quanh vườn với chiều cao l,8-3,5m

*   Biện pháp hóa học: Sử dụng các loại thuốc phòng trừ côn trùng chích hút: Oshin 20WP, Sokupi 0.36AS, Actara 25WG (nồng đô khuyến cáo, 5-7 ngày/lần) và các thuốc trừ bệnh: Sat 4AS, Ditacin 8SL, Somec 2SL (nồng độ khuyến cáo, 7 ngày/lần).

Chú ỷ: phun luân phiên thay đổi các loại thuốc thuộc các nhóm hoạt chất khác nhau. Trong khoảng thời gian 35 ngày sau trồng thường dùng các loại thuốc nội hấp, lưu dẫn, sau đó dùng các loại có tác dụng xông hơi, tiếp xúc, nhanh phân giải và các thuốc vi sinh, thuốc có thời gian cách ly ngắn.

Chỉ sử dụng các loại thuốc BVTV có tên trong danh mục thuốc BVTV được phép sử dụng trên cây rau, hoa, dâu tây tại Lâm Đồng.

-    Cần vệ sinh đồng ruộng, nhổ bỏ và tiêu huỷ cây bệnh trên đồng ruộng, không nên để đất quá khô nóng sau đó tưới quá đẫm.

-    Sử dụng các loại thuốc hoá học có gốc đồng hoặc các hoạt chất Chaetomium cupreum, Chlorothalonil, như Ketomium 1.5 x l06 cfu/g bột, Daconil 75WP, Tramy 2SL, Bisomin 2SL, Kamsu 2L... để phòng trừ.

Khi quả cà chua chuyển từ màu xanh sang màu đỏ là quả đã chín có thể bắt đầu thu hoạch để thuận tiện cho việc vận chuyển đi xa, còn tiêu thụ gần thì nên để cho quả chín đỏ khoảng 1/3 quả mới thu. Khi thu hoạch hái quả và xếp vào sọt nhẹ nhàng, tránh hại cây và dập quả. Vận chuyển về cơ sở sơ chế phân loại và đóng hộp theo yêu cầu của bên thu mua.

Trong điều kiện bình thường, cà chua có thể bảo quản được 2-3 ngày, trong điều kiện nhiệt độ từ 8-10°C, ẩm độ 90-95%, có khả năng bảo quản lâu hơn.


Phương Thảo
Sổ tay khuyến nông - Sở NN&PTNT tỉnh Lâm Đồng



Bookmark
Ý kiến của bạn





Video
    Đăng Nhập
© Copyright 2012 Phòng Kinh tế Quận Ninh Kiều - UBND quận Ninh Kiều thành phố Cần Thơ
Địa chỉ: 215 Nguyễn Trãi,Phường Thới Bình, Quận Ninh Kiều - Thành phố Cần Thơ
Điện thoại: 0710.3821910, Fax: 0710.321910
phongkt_ninhkieu@cantho.gov.vn