Kỹ thuật trồng hoa LiLy (31/12/2014)
[Lượt xem: 3879]
Lily là loại hoa quí hiếm ở Việt Nam, hiện nay mới được trồng ở một số tỉnh thành phố có nghề trồng hoa phát triển như Đà Lạt, Tp.Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng... So với các chủng loại hoa khác thì chủng loại hoa này chiếm tỷ lệ rất nhỏ cả về diện tích và sô lượng. Đà Lạt là nơi hiện đang có diện tích trồng lily nhiều nhất so với các địa phương khác trên cả nước (chiếm khoảng 8% trong tổng diện tích trồng hoa).

I.   
GIỐNG: Các giống hoa lily trồng phổ biến ở Việt Nam

+ Giống TIBER: Hoa màu nâu hồng, lá to đầu tròn, số hoa trên cành 3-5 hoa, hoa to, cây cao vừa phải (80-90cm). Thời gian từ khi trồng đến thu hoạch 82-87 ngày.

+ Giống SIBERIA: Hoa màu trắng, lá to nhọn, số hoa trên cành 5 hoa, hoa to, cây thấp (60-70cm).

+ Giống ACAPULCO: Hoa hồng sẫm, lá to nhọn, số hoa trên cành 3-5 hoa, hoa vừa, cây cao (90-120cm).

+ Giống SORBONNE: Hoa màu hồng nhạt, lá nhỏ, số hoa trên cành 6-7 hoa, hoa nhỏ, cây cao (90-120cm), thời gian từ trồng đến thu hoạch 85-90 ngày.

II. YÊU CẦU NGOẠI CẢNH

      1.   Nhiệt độ

Nói chung lily là cây chịu rét khá, chịu nóng kém, ưa khí hậu mát ẩm, nhiệt độ thích hợp ban ngày là 20-25°C, ban đêm là 12°C. Các giống lai phương Đông thời kỳ đầu thích hợp với nhiệt độ ban ngày 25-28°C, ban đêm 18-20°C. Dưới 12°C cây sinh trưởng kém hoa dễ bị mù.

Từ khi xuất hiện nụ đến khi ra hoa nhiệt độ chênh lệch ngày/đêm ảnh hưởng tới sự sinh trưởng của thân. Nếu chênh lệch từ 0°C đến 16°C thì độ cao của cây dao động từ 14,2 - 27cm.

2.   Ánh sáng

Lily là cây ưa cường độ ánh sáng ở mức trung bình, vì vậy nếu trồng vụ Hè Thu cần phải che bớt ánh sáng, tạo ra cường độ ánh sáng thích hợp (từ 12-15 nghìn lux), nhất là ở thời kỳ cây cao 20- 30cm. Vào mùa hè với nhóm lily châu Á và lily thơm cân che bớt 50% ánh sáng, nhóm phương Đông nên che bớt 70% ánh sáng. Ngược lại trồng trong nhà lưới vào mùa Đông, ánh sáng không đủ, nhị đực sẽ sản sinh Etylen, dẫn đến nụ bị rụng. Đặc biệt là nhóm lai châu Á rất mẫn cảm với thiếu ánh sáng, do vậy cần bỏ bớt lưới che phủ để tăng cường ánh sáng tự nhiên cho cây.

3.   Nước

Đất quá khô hoặc quá nhiều nước đều ảnh hưởng đến sinh trường, phát dục của lily. Thời kỳ đầu cây cân nhiêu nước, thời kỳ ra hoa nhu cầu nước giảm bớt vì nước nhiều củ dễ bị thối, rụng nụ. Lily thích không khí ẩm ướt, độ ẩm thích hợp nhất là 80-85%.

4.   Không khí

Lily là cây khá mẫn cảm với khí etylen, tuy nhiên độ mẫn cảm của các giống rất khác nhau: Giống châu Á mẫn cảm hơn đôi với khí etylen so với các dòng giống khác.

5.   Đất

Lily có thể trồng trên nhiều loại đất, nhưng đất nhiều mùn, đất thịt nhẹ là tốt nhất. Lily là loại cây có rễ ăn nông vì vậy đât thoát nước, tơi xốp rất quan trọng.

Các giống lai châu Á và lily thơm yêu cầu độ pH thích họp từ 6-7, giống thuộc nhóm Phương Đông yêu cầu pH từ 5,5-6,5.

6.   Dinh dưỡng

Lily yêu cầu mức độ phân bón cao nhất trong 3 tuần đầu kể từ sau khi trồng. Tuy nhiên, lúc này rễ non dễ bị ngộ độc muối. Muối trong đất chủ yếu do phân bón, nước tưới và hàm lượng dinh dưỡng của cây trồng vụ trước tạo nên. Vì vậy để tránh tác hại của muối trong đất, trước khi trồng 6 tuần cần phân tích đất để biết hàm lượng muối. Lily cũng mẫn cảm với hợp chất chứa Clo, yêu cầu lượng Clo trong đất không vượt quá 15mol/lít, nếu không sẽ gây hại rễ. Đất thiếu canxi, lily dễ bị vàng lá, lá phát triển không gọn.

III. KỸ THUẬT CANH TÁC VÀ CHĂM SÓC

Trồng cây cắt cành trong nhà lưới là một phương thức trồng chủ yếu hiện nay, nó có đặc điểm là dễ điều khiển điều kiện môi trường, chất lượng hoa tốt, hiệu quả kinh tế cao.

1.    Chuẩn bị đất, lên luống

Đất cày bừa mịn, bàng phẳng, sạch cỏ, bón phân hữu cơ, vi sinh trộn thêm giá thể rơm rạ, trấu, phân chuồng hoai mục để làm cho đất tơi xốp tạo điều kiện thuận lợi cho cây sinh trưởng phát triển.

Xử lý đất: Dùng một số thuốc như Regent, Carbenzim để xử lý hoặc có thể dùng chế phẩm nấm Trichoderma spp có bán trên thị trường để xử lý nhưng lưu ý phải giữ ẩm cho đất và không dùng chung với thuốc có tác dụng diệt trừ nấm khác.

Lên luống rộng l,3m cả rò rãnh, luống cao 15-20m.

2.    Xác định thòi vụ trồng

Tại Đà Lạt, trồng trong nhà kính thì có thể trồng quanh năm. Cần tính toán thời gian sinh trưởng của từng giống và dự báo thời tiết để trồng có hoa nở đúng dịp như mong muốn.

Thời gian từ khi trồng đến khi thu hoạch của một số giống tại Đà Lạt.

STT

Giống

Vụ Đông xuân

(ngày)

Hè thu (ngày)

1

Sorbone

90-95

80-85

2

Tiber

87-92

75-80

3

Manisa

85-90

70-75

4

Riato

90-95

80-85

5

Yellowen

70-75

65-70

6

Benlladona

It trông

75-80

3. Cách trồng

     - Mặt luống rộng 1 m thì trồng 5 củ trên hàng; mặt luống rộng l,2m thì trồng 6 củ trên hàng, độ sâu tùy kích thước củ giống, thường 10 - 12cm. Đặt củ vào rãnh sau đó lấp 1 lóp đất dày 8- 10cm, nén chặt đất xung quanh củ.

Sau khi trồng phủ lớp rơm rạ, cỏ khô để làm mát đất, giúp củ mọc tốt.

-    Chọn củ giống không bị sâu bệnh, củ mập vảy củ không bị xây xát, củ có mầm dài khoảng 1 cm để trồng.

-    Xử lý củ giống:

+ Trước khi xử lý cắt bỏ rễ chỉ để lại khoảng 5cm.

+ Nhúng củ vào dung dịch Daconil hoặc Carbendazim nồng độ theo đúng hướng dẫn trên bao bì sản phẩm, trong thời gian khoảng 5-10 phút để phòng trừ nấm bệnh.

4. Mật độ trồng

Mật độ trồng phải căn cứ vào chủng loại củ giống, độ lớn của củ và thời tiết. Với các giống cây to, cao thì nên trồng thưa, giống cây nhỏ thấp thì trồng dày; vụ Xuân và vụ Thu ánh sáng đầy đủ có thể trồng dày, vụ Đông ánh sáng yếu thì trồng thưa. Thường trồng với khoảng cách cây cách cây 15-20cm và mật độ 20-40 củ/m2. Có thể tham khảo mật độ ờ bảng sau:

Mật độ trồng với quy cách củ giống và kích cỡ:

Loại hình

Chu vi củ giống (cm)

10-12

12-14

14-16

16-18

18-20

Lai Châu Á

30-45

25-30

22-25

17-22

 

Lai Phương Đông

30-40

25-30

20-25

18-20

16-18

Lily thơm

35-40

25-30

21-25

18-21

16-18

5. Chăm sóc sau khi trồng

5.1.Quản lý nhiệt độ

Sau khi trồng 3-4 tuần lily sống nhờ vào sự hút dinh dưỡng và nước từ rễ củ. Vì vậy, việc tăng cường nhiệt độ kích thích cho rê sinh trưởng phát triển khoe rất quan trọng. Khi bắt đầu ra rễ, nhiệt độ đất phải ở khoảng 12 - 13°C. Vượt quá 15°C cây ra rễ kém, vì vậy sau khi trồng phải che năng, thông gió. Nếu trồng vào vụ hè thì phải tưới nước lạnh hoặc dùng rơm rạ phủ mặt luống để giảm nhiệt độ đất.

Nhiệt độ cao làm cây lùn đi và số nụ giảm. Vì vậy, nếu trồng lily vào vụ hè Thu cần chọn giống chịu nóng, phải có biện pháp hạ nhiệt và tăng cường các biện pháp che nắng, phun nước, quạt gió...

5.2.Bón phân, tưới nước

Khoảng 2-3 tuần đầu sau trồng không cần bón phân, nếu đất khô quá thì phun nước duy trì độ ẩm đất. Có thể kiểm tra bằng cách lấy tay bóp đẩt, nếu không ra nước sau đó gõ nhẹ mà đất vỡ ra là được.

Lượng phân bón tính cho 1.000 m2

+ Phân chuồng hoai mục 6-8 m3; Vôi: 100- 150 kg

+ N: 12-15 kg;P205: 12-15 kg; K20: 15-18 kg

Cách bón

+ Bón lót: Toàn bộ vôi trước khi trồng 10-15 ngày, khi làm đất lần cuối bón phân chuồng + 25 kg DAP + 10 kg Canxi Nitrate.

+ Bón thúc lần 1: 20 ngày sau trồng (khi cây mọc cao 12- 15cm): Bón 15 kgNPK 15-9-20.

+ Bón thúc lần 2: 35 ngày sau trồng: 15 kg Complex 12-11-17 + TE kết họp tiến hành xới xáo, làm cỏ.

+ Bón thúc lần 3: Khoảng 50-55 ngày sau trồng: 10 kg Complex 12-11-17 + TE +10 kg NitraBor + 10 kg MgSO4. Sau khi bón phân tiến hành vun đất vào gốc cao 3-5cm kết họp tưới đẫm nước.

Sau đó 15 ngày bón 1 lần loại phân NPK Complex, NPK 7-7-14 số lượng từ 10-15 kg + 10 kg K2SO4.

Cân bổ sung thêm các loại phân bón lá và vi lượng cho cây.

Trong thời kỳ sinh trưởng của lily cần duy trì độ ẩm cho đất. Đất quá khô cây sinh trưởng chậm. Ngược lại nước quá nhiều, ánh sáng không đủ thì thân lá mềm, yếu, cây vươn dài, tỷ lệ hoa mù cao.

Có thê tưới phun mưa, tưới nhỏ giọt. Lượng nước tưới nhiều hay ít phụ thuộc vào đất, nhiệt độ không khí, giống, tình hình sinh trưởng của cây và hàm lượng muối trong đất. Nên tưới trước 10 giờ sáng, phun lên cây để tránh đất quá ẩm, đồng thời tăng được độ ẩm trong nhà kính. Khi cây ra hoa thì ít tưới và tránh phun lên cây dễ làm thối nụ, hoa.

5.3.Điều chỉnh ánh sáng

Ánh sáng ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng phát triển và ra hoa của Lily. Thiếu ánh sáng thì cây sinh trưởng chậm, thân mềm yếu, lá vàng và hoa không bền. Khi mầm hoa của Lily phát dục vào mùa Đông cần có đủ ánh sáng, nếu ánh sáng không đủ vào giai đoạn mầm hoa nhú ra đến khi cắt hoa, hoa sẽ trắng và rụng. Vào vụ Hè cần che bớt ánh sáng, các giống lai Châu Á và lily thơm cần che bớt 50%, các giống Phương Đông cần che bớt 70%. Ở vụ Thu Đông hoặc Đông Xuân khi lily ra rễ cũng cần che bớt ánh sáng để giảm nhiệt độ đất. Sản xuất hoa vào vụ Đông cần đảm bảo nhà lưới có đủ ánh sáng. Xung quanh nhà lưới không nên có vật che chắn, đồng thời phải chọn giống ít mẫn cảm với ánh sáng để trồng. Căn cứ vào đặc tính sinh trưởng của lily, nếu trồng những giống yêu cầu thời gian chiếu sáng trong ngày dài khi củ nảy mầm được 50cm cần duy trì thời gian chiếu sáng 16 giờ trong ngày bằng cách thắp điện bô suns ban đêm, mỗi đêm 4 giờ liên tục cho đến khi xuất hiện nụ. Cách làm là treo đèn 20W, 5m2/l đèn, chiều cao 2m, lắp đặt thêm chụp thiếc để tăng độ phản xạ, mỗi ngày chiếu sáng bổ sung từ 17 giờ đến 21 giờ đêm.

         5.4.Thông gió: Trong nhà lưới sự thông gió kém, nhất là vào mùa Đông, do đó cần phải thông gió để điều tiết không khí, đồng thời giảm nhiệt độ và độ ẩm.

-   Nên mở cửa thông gió vào lúc giữa trưa từ 12 - 14 giờ.

-   Khi thông gió phải duy trì độ ẩm trong nhà lưới. Neu có điều kiện thì vừa thông gió, vừa phun mù để bổ sung hơi nước.

         5.5.Căng lưới đỡ cây: Căng lưới ngay từ khi cây cao 20cm đê luồn cây vào các mắt lưới, mỗi mắt lưới đỡ từ 1 - 3 cây, nâng dân lưới lên theo độ lớn của cây để cây không bị nghiêng.

IV.SÂU BỆNH VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ

1. Bệnh hại lily

       -  Bệnh phytophthora

+ Nguyên nhân: Do nấm Phytophthora

+ Triệu chứng: Hoa, chồi non, rễ, rễ thứ cấp xuất hiện những đốm màu xanh đậm, trong điều kiện ẩm ướt đốm lan to và biến màu đen xám, cây bị héo, lá vàng, bộ rễ bị mất màu.

+ Phát sinh: Phát triển mạnh ở nhiệt độ 20-25°C, ẩm độ 90- 95%. Thường xuất hiện sau khi mưa liên tục 2-3 ngày.

+ Phòng trừ: Phòng bệnh là chính, hạn chế lượng nước quá cao trong đất, không để đất ngập úng, và không để độ ẩm không khí >90%; Không trông trên vùng đất đã nhiễm bệnh; xử lý củ giống trước khi trồng.

Phun thuốc: Dùng các loại thuốc như Mancozeb 80WP, Metalaxyl (Mataxyl 500WP), Zineb Bul 80WP...

Bệnh khô lá (Botrytis ulipica): Đây là bệnh thường gặp khi trông Lily, đặc biệt bệnh xuất hiện nhiều khi trồng lily ở ngoài trời. Bệnh này do nấm Botrytis uỉipitica gây nên.

+ Triệu chứng ban đầu là trên đầu lá xuất hiện những đốm nhỏ màu nâu, sau đó phát triển thành hình trứng dài tới 6mm, giữa đốm nâu có màu vàng, có khi xuất hiện vệt đốm vàng.

+ Nguồn bệnh lây lan qua sự tiếp xúc nước, không khí, gió.

+ Phòng trừ bệnh: Tiêu huỷ tàn dư cây bị bệnh, nếu trồng trong nhà lưới cần phải thông gió, thay đổi không khí. Khi phát bệnh thì phun Boocđo 1%, hoặc Daconil 75WP, Champion 77WP.

        -  Bệnh mốc xám (Botrylis cinerea pers).

Bệnh này cũng khá phổ biến ở Lily. Bệnh do nấm Botrytis cinerea gây nên, chủ yêu là hại lá, cũng có khi hại cả thân và hoa.

+ Triệu chứng của bệnh là trên lá xuất hiện những đốm hình tròn hoặc hình trứng, to nhỏ khác nhau, chỗ bị hại mọc ra những sợi màu tro.

+ Phòng trừ bệnh: Có thể sử dụng một trong các loại thuốc sau: Carbendazim 50 WP, Score 250 EC, Acrylic acid 4% + Carvarol 1%

-   Bệnh thối rễ, củ (Fusarium, Rhizoctonia)

Đầu tiên bệnh làm chết lá gần gốc, sau phát triển lên trên làm cho các lá phía trên bị chết héo xanh, sau chuyển sang màu vàng rồi chết. Bệnh chủ yếu do khuẩn hình lưỡi liềm Fusarium oxysporum, khuẩn hạch Rhizoctonia Solani và Rhizoctonia pythium.

+ Triệu chứng bệnh: Ở rễ có màu nâu gây thối rễ. Bệnh nặng thì hại cả củ, sau khi củ thối thì rễ cũng bị thối nát.

+ Thối củ gốc do nấm Fusarium gây ra ở phần rễ, củ, gốc bị thâm đen, thường xuất hiện 1 lóp nấm màu trắng hồng khi gặp thời tiết ẩm ướt.

+ Thối gốc, củ do nấm Rhizoctonia thì rễ cây thối nhũn, thâm đen, teo thắt lại và trên đó thường xuất hiện 1 lớp nấm màu trắng xám.

+ Bệnh thối gốc, củ thường phát triển mạnh trong điều kiện ẩm độ cao, mưa nhiều, đất ẩm, nhiệt độ thấp 18 - 25°c hoặc thời tiết nóng lạnh bất thường. Bệnh cũng phá hại nặng trên ruộng trũng, ứ đọng nước, đất thịt nặng, chặt bí, dễ đóng váng sau khi mưa.

+ Biện pháp phòng trừ:

Tránh gây tổn thương củ khi thu hoạch, đóng gói. Chọn củ không bị bệnh để làm giống. Trước khi trồng xử lý Foocmalin 40% hoà loãng 100 lần để tiêu độc đất, dùng Nitrocloruabenzen 0,2 – 0,5% trộn vào củ hoặc ngâm trong Foocmalin 30 phút với nồng độ 1/50. Khi bệnh mới phát sinh thì dùng Viben c pha loãng 200 - 400 lân tưới vào gốc.

Luân canh với cây họ hoà thảo. Làm đất kỹ, phơi ải khô, bón vôi, tiêu huỷ tàn dư cây bệnh.

Phun thuốc khi bệnh xuất hiện dùng 1 trong các loại thuốc sau: Vicarben - s 75 BNT, Ridomil gold, Score 250 EC...

2. Sâu hại lily

-   Rệp bông (Aphis gossypii Glover)

Chủ yếu gây hại thân, cành, lá. Rệp hút dịch lá làm cho cây khô héo, hoa biến dạng, đồng thời rệp bông là môi giới truyên bệnh Virus hoa lá dưa (CMV) gây hại cho lily.

Phòng trừ: Làm sạch cỏ, vì cỏ là ký chủ chủ yếu của rệp, cắt bỏ lá, thân bị hại rồi đốt bỏ, phun thuốc.

Có thể dùng các loại thuốc hoá học sau để phòng trừ: Pegasus 500SC, Supracide 40 ND,...

-   Bọ trĩ (Frankliniella intonsa)

Bọ trĩ là loại sâu nhỏ bò hoặc nhảy tập trung ở hoa hoặc lá. Sâu non thích núp ở trong nụ hoa gây hại. Sâu trưởng thành thích hút dịch ở bề mặt hoa tạo thành vân khác màu hoặc giảm màu sắc hoa.

+ Phòng trừ: Vệ sinh đồng ruộng, treo bẫy dính màu xanh trên đất trồng để bắt bọ trĩ.

Dùng thuốc phun phòng trừ như: Confidor 100SL, 700WG, Vertimec 1.8EC, 084SC, Mospilan 3EC, 20SP...

-   Nhện (Rhizoglyphus robinĩ)

Ở đất cát pha, đất bazan phát sinh nhiều nhện, nhện gây hại chủ yếu ở hoa, lá, rễ, củ Lily... làm nụ hoa rụng, hoa nở không đều.

-     Phòng trừ: Xử lý củ giống trước khi trồng bằng cách ngâm nước nóng 40°c trong 2 giờ, dùng thuốc tưới vào đất hoặc phun phòng bằng các loại thuốc trừ nhện: Rufast 3EC, Alfamite 15EC, Nissorun 5EC...

-   Lưu ý: Trước khi sử dụng thuốc khuyến cáo bà con nên phun thừ trên diện hẹp trước khi phun ra diện rộng.

III.  THU HOẠCH

Yêu cầu chung

1. Luôn luôn thu hoạch hoa Lyly đúng vào giai đoạn thích hợp nhât. Nêu thu hoạch sớm thì các búp hoa còn non có thể sẽ bị héo khô, không nở được.

2. Khi bó hoa để đóng gói vận chuyển, chỉ nên bó phần gốc, không nên bó chặt phần ngọn, tránh cho lá không bị dập.

3. Sau khi đóng gói, hoa phải để ngay vào trong phòng lạnh nhiệt độ từ 2 -3°c trước khi cho vào chậu nước.

4.  Xử lý hoa bằng hóa chất giúp cho hoa tươi lâu hơn.Khi đóng gói hoa cắt cành, nên sử dụng loại hộp có nhiều lỗ để đàm bảo cung cấp đầy đủ Oxy cho hoa. Giữ nhiệt độ ở mức từ 1 - 5°C trong suốt quá tình vận chuyển.

Quá trình thu hoạch

Thu hoạch hoa Lyly khi vừa đúng độ thu hoạch, trên cành có 1 -2 nụ gần nở có màu đặc trưng của giống đó.

Nấu thu hoạch quá sớm thì hoa nở có màu nhạt và búp còn quá nhỏ. Nếu thu hoạch muộn hoa nở khó vận chuyển, búp dễ bị dập.

Khi thu nên dùng dụng cụ cắt cành sắc và sạch, thu vào buổi sáng sớm, trời mát, thu xong nên giữ hoa trong nước sạch và trong vòng 30 phút sau phải vận chuyển vào kho lạnh bảo quản.

Phân loại & đóng gói: Sau khi thu hoạch, công tác phân loại được tiến hành dựa vào số lượng hoa trên một cành, chiều cao, độ cứng của hoa, kích thước của hoa.

Tiến hành bó hoa lại thành bó, sao cho các nụ hoa được xếp bằng nhau. Gói hoa lại thành chùm trong giấy kiếng.

Giai đoạn cuối cùng là gói hoa, giấy gói hoa Lily phải bảo vệ dược cà búp hoa và thân cây. Quá trình gói hoa phải được thực hiện trong thời uian ngắn, tránh hoa khôna bị khô.

Nếu không thể phân loại và bó hoa được ngay sau khi thu hoạch thì nên mang hoa vào chứa trong kho lạnh.

Lưu Kho: Sau khi bó, hoa Lily được ngâm phần gốc vào chậu nước ròi để trong phong ỉạnii. Xử lý bằng hợp chất Thiosunphate có màu bạc + GA3 (6ml Chrysal A.V.B + 1 viên S.V.B trong ba lít nước).

Khi hoa Lily hút đủ nước thì có thể để trong kho lạnh. Không cân ngâm nước cũng được.

Phân Phối: Trước khi vận chuyển đi tiêu thụ, hoa Lily cần phải được bao bì thích họp để bảo vệ hoa khỏi bị dập. Hạn chê tôc độ nở, kéo dài tuổi thọ của hoa.

Hoa phải được đóng trong thùng carton khô ráo, không đê nơi có nhiệt độ cao hoặc ẩm ướt. Tốt nhất, nên vận chuyên băng xe lạnh.


Phương Thảo
Sổ tay khuyến nông - Sở NN&PTNT tỉnh Lâm Đồng



Bookmark
Ý kiến của bạn





Video
    Đăng Nhập
© Copyright 2012 Phòng Kinh tế Quận Ninh Kiều - UBND quận Ninh Kiều thành phố Cần Thơ
Địa chỉ: 215 Nguyễn Trãi,Phường Thới Bình, Quận Ninh Kiều - Thành phố Cần Thơ
Điện thoại: 0710.3821910, Fax: 0710.321910
phongkt_ninhkieu@cantho.gov.vn